MENU
Dysputa I – Czy Kościoł jest potrzebny do zbawienia?

Gdy rozmawia się dzisiaj o zbawieniu i wspomina się w tym kontekście o Kościele to prawie na pewno ktoś zapyta: “A co z tymi, którzy nie należą do Kościoła? Czy oni też będą zbawieni?”. W tej dyspucie chcielibyśmy zebrać jak najwięcej materiałów dotyczących tego właśnie, szeroko dyskutowanego dziś, zagadnienia. Czy rzeczywiście należenie do Kościoła jest konieczne do zbawienia? Co myśleli o tym Ojcowie Kościoła? Co myślą współcześni teologowie?

Komentarz biblijny: “Panie, czy tylko nieliczni będą zbawieni?” (Łk 13,23b)

Ludzie często sobie i innym stawiają pytania typu tego zawartego w tytule. Napędzane są one ciekawością i lękiem. Jednak nie ma w tym nic dziwnego, ponieważ dotyczą one kwestii dla wielu ludzi fundamentalnych, związanych z […]

Przeczytaj całość

Komentarz biblijny: “Kto nie jest przeciwko wam, ten jest z wami” (Łk 9,50b)

Święty Łukasz Ewangelista przytacza krótką rozmowę Jana z Jezusem (Łk 9,49-50). Apostoł informuje Go o spotkaniu z pewnym człowiekiem, który wyrzucał demony w Jego imię. Uczniowie zabronili mu tego typu działalności – Jezus natomiast nakazuje, […]

Przeczytaj całość

Komentarz biblijny: “Nawet proch, który z waszego miasta przylgnął nam do nóg, strząsamy wam” (Łk 10,11a)

Cytowany w tytule fragment pochodzi z Ewangelii św. Łukasza. Są to słowa Jezusa, które poleca swoim uczniom wygłosić publicznie do tych, którzy odrzucą Jego posłańców proklamujących nadejście królestwa Bożego i udających się w Jego imieniu […]

Przeczytaj całość

Podsumowanie: Historia formuły “extra Ecclesiam nulla salus” (cz. II)

Radykalną zmianę w spojrzeniu na sprawy związane ze zbawieniem przyniosła epoka odkryć geograficznych, kiedy okazało się, że na świecie nie znają Chrystusa nie tylko pojedynczy ludzie, ale całe narody i kontynenty. W związku z tym […]

Przeczytaj całość

Podsumowanie: Historia formuły “extra Ecclesiam nulla salus” (cz. I)

Formuła „poza Kościołem nie ma zbawienia” pojawiła się mniej więcej w połowie III w., jednocześnie na Wschodzie u Orygenesa i na Zachodzie u Cypriana z Kartaginy. Śledząc losy formuły, trzeba zwracać uwagę na to, by […]

Przeczytaj całość

Uzupełnienia: Św. Augustyn o zasadzie “extra Ecclesiam nulla salus”

Mówiąc o wpływie św. Augustyna na rozwój formuły „Poza Kościołem nie ma zbawienia” na ogół przede wszystkim podkreśla się, że przyczynił się on znacząco do radykalizacji tej koncepcji. Rzeczywiście, Doktor z Hippony bardzo mocno akcentował […]

Przeczytaj całość

Uzupełnienia: Św. Justyn Męczennik o zasadzie “extra Ecclesiam nulla salus” (cz. II)

Oba odcinki tekstu są jedynie skrótem całego artykułu. Całość można pobrać tutaj. Teologia Logosu Apologeta z Flavia Neapolis w swojej nauce na temat natury Boga łączy zarówno myśl biblijną, jak i filozoficzną spekulację[1]. Uczy, że Bóg jest […]

Przeczytaj całość

Uzupełnienia: Św. Justyn Męczennik o zasadzie “extra Ecclesiam nulla salus” (cz. I)

Oba odcinki tekstu są jedynie skrótem całego artykułu. Całość można pobrać tutaj. Myśl świętego Justyna Męczennika (ok. 100-167) stanowi częstą inspirację dla współczesnej dyskusji nad zasadą Extra Ecclesiam nulla salus. Bywa ona przy tym interpretowana na […]

Przeczytaj całość

19. Formuła “extra Ecclesiam nulla salus” w kontekście Deklaracji “Dominus Iesus”

Deklaracja Dominus Iesus wydana została w 2000 r. przez Kongregację Nauki Wiary. Powstała, aby powtórzyć i podkreślić, że Jezus Chrystus jest Jedynym, w którym jest zbawienie, a jednocześnie przypomnieć, że zbawienie to jest powszechne dla […]

Przeczytaj całość

18. Hans Urs von Balthasar i krytyka koncepcji „anonimowego chrześcijaństwa”

W dziele Cordula albo o świadectwie chrześcijanina szwajcarski teolog Hans Urs von Balthasar podejmuje tematykę sytuacji chrześcijanina we współczesnym świecie. Przedstawia tę sytuację w kontekście nowych prądów i idei pojawiających się w teologii w ostatnich […]

Przeczytaj całość

17. „Anonimowy chrześcijanin” Karla Rahnera

Koncepcja „anonimowego chrześcijanina” jezuickiego teologa Karla Rahnera (1904-1984) jest wynikiem próby rozwiązania napięcia pomiędzy przekonaniem o tym, że do zbawienia konieczna jest prawdziwa wiara w Jezusa Chrystusa a uznaniem powszechności zbawczej woli Boga. Koncepcja ta […]

Przeczytaj całość

16. Zasada “Extra Ecclesiam nulla salus” w kontekście konstytucji dogmatycznej “Lumen gentium”

Konstytucja dogmatyczna o Kościele Lumen gentium powstała już w niespełna dwadzieścia lat po poprzednim dokumencie rozwijającym teologię Kościoła, czyli encyklice Mystici Corporis Christi Piusa XII, i miała znaczący wpływ na współczesne podejście do eklezjologii. Lumen gentium […]

Przeczytaj całość

15. Sprawa o. Leonarda Feeney’a

Wiosną 1949 r. trzech świeckich profesorów Boston College zostało usuniętych z uczelni przez rektora. Powodem był głoszony przez nich pogląd, że ci ludzie, którzy nie należą do widzialnej rzeczywistości Kościoła katolickiego, nie mogą być zbawieni. […]

Przeczytaj całość

14. Encyklika “Mystici Corporis Christi” Piusa XII

Pius XII (Eugenio Maria Giuseppe Giovanni Pacelli) był 260. papieżem. Jego pontyfikat przypadł na lata 1939-1958. Najważniejsze encykliki napisane przez niego to: Summi Pontificatus (1939), Mystici Corporis Christi (1943), Divino afflante Spiritu (1943), Mediator Dei […]

Przeczytaj całość

Komentarz biblijny: “Niech ogień spadnie z nieba i pochłonie ich”

W kontekście rozważań na temat zbawienia przychodzącego w Chrystusie i jego przyjęcia przez człowieka, a także istnienia zbawienia w Kościele i poza nim warto zwrócić uwagę na krótki fragment z Ewangelii św. Łukasza (Łk 9, […]

Przeczytaj całość

13. Zasada “Extra Ecclesiam…” w XIX w.

XIX wiek wytyczył formule Extra Ecclesiam... dwa zupełnie różne kierunki rozwoju. Pierwszy był odpowiedzią na szerzący się od poprzedniego stulecia indyferentyzm. Uwypuklenie negatywnej interpretacji formuły i nazywanie jej dogmatem stało się z jednej strony orężem do […]

Przeczytaj całość

12. Zasada “Extra Ecclesiam…” w czasach Oświecenia (XVIII w.)

Nowożytność, zapoczątkowana wielkimi odkryciami geograficznymi, a kształtująca się głównie w XVII wieku, uzyskała swoją najpełniejszą formę w Oświeceniu, przypadającym na XVIII stulecie. Gruntowne zmiany, do których dochodziło u progu nowego okresu, nie ominęły także Kościoła […]

Przeczytaj całość

Komentarz biblijny: “Kto nie jest ze Mną, jest przeciwko Mnie”

Kto nie jest ze Mną, jest przeciwko Mnie, a kto nie zbiera ze Mną, rozprasza – to słowa z Ewangelii św. Łukasza (Łk 11,23), które mogą rodzić w czytelnikach rozmaite pytania. Na czym polega "bycie" z […]

Przeczytaj całość

11. Jansenizm a zasada “Extra Ecclesiam…”

W XVII w. dzieje zasady Extra Ecclesiam..., na które taki wpływ miały wcześniej wielkie odkrycia geograficzne, zyskały nową odsłonę. W reakcji na odwołujące się do doświadczeń misyjnych głosy mówiące o powszechności łaski i możliwości zbawienia […]

Przeczytaj całość

10. Zasada “Extra Ecclesiam…” a odkrycie Nowego Świata – cd.

W atmosferze takich dyskusji, jak opisano w poprzednim artykule, rozgrywał się Sobór Trydencki. Spośród wymienionych już teologów, Soto i Vega brali udział w pracach nad redakcją dekretu o usprawiedliwieniu, rozumianego jako przejście od stanu bycia […]

Przeczytaj całość

10. Zasada “Extra Ecclesiam…” a odkrycie Nowego Świata

Do czasu wielkich odkryć geograficznych XV w. zasadę extra Ecclesiam... odnoszono do sytuacji pogan, żydów, muzułmanów oraz heretyków i schizmatyków. Zakładano, że wszyscy już poznali Dobrą Nowinę, a tym samym jej odrzucenie jest ich winą – […]

Przeczytaj całość

9. Zasada “Extra Ecclesiam…” a Sobór Florencki

Co najmniej do połowy XV w. zasada extra Ecclesiam nulla salus przetrwała w swej najbardziej zradykalizowanej formie, utworzonej przez Fulgencjusza z Ruspe. Powszechne stosowanie tej formuły potwierdzają dokumenty jednego z soborów ekumenicznych, Soboru Florenckiego, trwającego […]

Przeczytaj całość

8. Zasada “Extra Ecclesiam…” u św. Tomasza z Akwinu – cd.

Podobnie jak św. Augustyn, św. Tomasz z Akwinu rozróżnia między sytuacją ludzi żyjących przed i po przyjściu Chrystusa[1]. W rozważaniach o rozwoju artykułu wiary powołuje się na słowa św. Grzegorza, mówiące o stopniowym objawianiu przez […]

Przeczytaj całość

8. Zasada “Extra Ecclesiam…” u św. Tomasza z Akwinu

Św. Tomasz z Akwinu zasadę "Poza Kościołem nie ma zbawienia" wyraża niejednokrotnie za pomocą paralelnych zdań: "Bez męki Chrystusa nie ma zbawienia", "Poza Ciałem Mistycznym nie ma zbawienia", "Bez chrztu nie ma zbawienia", "Bez wiary […]

Przeczytaj całość

7. Zasada “Extra Ecclesiam…” w bulli “Unam Sanctam”

Bulla papieża Bonifacego VIII "Unam sanctam" powstała w roku 1302. Powodem jej powstania był konflikt pomiędzy papieżem a królem Francji Filipem Pięknym, dotyczący praw króla do ziemskich dóbr duchowieństwa. Bonifacy VIII rozpoczyna swój dokument od mocnego […]

Przeczytaj całość

6. Nauczanie Kościoła o zasadzie “Extra Ecclesiam…” do Soboru Florenckiego

Jeszcze w epoce patrystycznej, w V i VI wieku, formuła „Poza Kościołem nie ma zbawienia”, pierwotnie ukuta przez wielkie autorytety, zaczęła nabierać oficjalnego charakteru, pojawiając się w dokumentach Kościoła o różnej randze, między innymi w […]

Przeczytaj całość

5. Fulgencjusz z Ruspe o zasadzie “Extra Ecclesiam…”

Imię Fulgencjusza (467/68-533), biskupa Ruspe, którego do wyboru drogi życiowej zainspirować miała homilia św. Augustyna do Psalmu 36, przywoływane jest najczęściej w związku z nauką o Bożej łasce i sformułowaniem "poza Kościołem nie ma zbawienia" […]

Przeczytaj całość

4. Orygenes o zasadzie “Extra Ecclesiam…”

Orygenes, obok Cypriana z Kartaginy, uważany jest za jednego z twórców formuły "poza Kościołem nie ma zbawienia". Jak wielu Ojców Kościoła, Orygenes odwołuje się do obrazu biblijnego, porównując Kościół do arki Noego. Dla Orygenesa Noe […]

Przeczytaj całość

3. Cyprian z Kartaginy o zasadzie “Extra Ecclesiam…”

Formuła "Poza Kościołem nie ma zbawienia" pojawia się mniej więcej w połowie III wieku, jednocześnie na Wschodzie u Orygenesa i na Zachodzie u Cypriana z Kartaginy. Spróbujmy prześledzić kontekst i okoliczności powstania tej formuły i […]

Przeczytaj całość

2. Św. Ignacy Antiocheński o zasadzie “extra Ecclesiam…”

Święty Ignacy Antiocheński bywa wymieniany w opracowaniach jako pierwszy z Ojców Kościoła, u którego możemy znaleźć zalążki zasady Extra Ecclesiam salus non est. Myśl Ignacego o Kościele i zbawieniu jest jednak wyrażona w innej formie […]

Przeczytaj całość

1. Fakty biblijne a zasada “extra Ecclesiam…”

Formuła "Poza Kościołem nie ma zbawienia" pochodzi z III w. Jej autorami byli: na Zachodzie św. Cyprian z Kartaginy, na Wschodzie Orygenes. Dla współczesnego człowieka brzmi ona bardzo kategorycznie. Warto więc może przyjrzeć się jej […]

Przeczytaj całość


Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

BACK TO TOP